O ubytkach próchnicowych i ich klasyfikacji
grudzień 25, 2010 Napisany przez stomatolog szczecin · Skomentuj
Lokalizacja ubytków próchnicowych na poszczególnych powierzchniach zębów, ich rozległość i głębokość determinują sposób opracowywania zmienionych chorobowo tkanek oraz wybór leków i materiałów do wypełnień. Amerykański dentysta G.V. Black w 1891 roku zaproponował klasyfikację ubytków próchnicowych, która jest powszechnie stosowana do chwili obecnej:
Klasa I. Ubytki występujące w zagłębieniach anatomicznych wszystkich zębów: na powierzchniach żujących zębów trzonowych i przedtrzonowych, na powierzchniach podniebiennych górnych bocznych siekaczy i zębów trzonowych, napowierzchniach przedsionkowych dolnych zębów trzonowych.
K1asa II. Ubytki rozpoczynające się na powierzchniach stycznych zębów przed trzonowych i trzonowych.
Klasa III. Ubytki na powierzchniach stycznych siekaczy i kłów nie obejmują ce brzegów siecznych (z zachowanym kątem siecznym).
Klasa IV. Ubytki próchnicowe na powierzchniach stycznych siekaczy i kłów obejmujące kąt sieczny.
Klasa V. Ubytki rozpoczynające się w 1/3 przydziąsłowej części powierzchniprzedsionkowych lub językowych wszystkich zębów (nie dotyczy powierzchni stycznych).
W czasach, gdy Black formułował swoje zasady klasyfikacji ubytków próchni cowych, istniały uwarunkowania, które obecnie straciły aktualność. Próchnica miała często ostry przebieg, postać kwitnącą, nie znano możliwości remineralizacjipoczątkowych jej stadiów ani kariostatycznej roli związków fluoru. Występowały natomiast ograniczenia w zakresie metod diagnostycznych i leczniczych. Black wyodrębnił pięć klas ubytków uwzględniając ich umiejscowienie i rodzaj dostępnychmateriałów wypełniających. Ponadto, co jest ważne i aktualne do chwili obecnej,ustalił fazy opracowywania ubytków, układając w logicznej kolejności poszczególne etapy leczenia. Black sugerował takie kształtowanie ubytków, aby zarys przebiegał w miejscach podlegających samooczyszczeniu, co stwarzało zazwyczaj konieczność usuwania znacznych ilości zdrowych tkanek zęba.
Wprowadził generalną zasadę „extension for prevention” — poszerzenie, aby zapobiegać. Kształt oporowy i retencyjny dostosowany do wypełnień amalgamatowych tak że bardzo często był wykonywany kosztem zdrowego szkliwa i zębiny. Rezultatemtego sposobu postępowania był fakt, że wszystkie wypełnienia były duże. Obecnie w wielu krajach zachorowalność na próchnicę znacząco się zmniejszyła. Dokonał się ogromny postęp w zakresie diagnostyki i leczenia wczesnych zmian próchnicowych w fazie tzw. próchnicy przedubytkowej.
Wprowadza się do praktyki klinicznej coraz doskonalsze urządzenia do opracowywania ubytków i adhezyjne materiały do wypełnień. Niektóre zasady Blacka, takie jak poszerzenie zapobiegawcze, kształt oporowy, retencyjny, wymagają modyfikacji. Bardziej odpowiednia dla współczesnych warunków wydaje się być klasyfikacja ubytków próchnicowych za proponowana przez Mounta i Hume’a (1998). Podstawą segregacji ubytków jest lokalizacja i rozległość zmian chorobowych.
Osteoporoza, menopauza a choroby przyzębia – Dentysta Szczecin Radzi
wrzesień 26, 2010 Napisany przez stomatolog szczecin · Skomentuj
OSTEOPOROZA Ostatnie publikacje zwracają uwagę na możliwość współzależności między osteoporozą, menopauzą a chorobą przyzębia. Badania osób z osteoporozą i osteopenią wykazały, że ubytek brzegu wyrostka zębodołowego i utrata zębów są zależne od gospodarki hormonalnej, a przede wszystkim związane są z niedoborem estrogenów z powodu wygaśnięcia czynności jajników.
Niewątpliwie jest to wynikiem działania estrogenów na osteoblasty, które hamują sekrecję cytokin (IL-1, IL-6 oraz TNF-c) stanowiących ważne parakrynne stymulatory dojrzewania i aktywności osteoblastów. Stwierdzono również, że pacjentki po menopauzie poddane estrogenoterapii mają mniejsze ubytki kości w porównaniu z nie przyjmującymi hormonów.
HORMONY PŁCIOWE Wiadomo, że ciąża może modyfikować odpowiedź gospodarza na płytkę nazębną, ale dotyczy to głównie tkanek miękkich i manifestuje się przewlekłym zapaleniem dziąseł. Zaczerwienienie dziąseł, obrzęk, krwawienie i wysięk zapalny mogą mieć miejsce już w drugim miesiącu ciąży W okolicy kieszonek dziąsłowych rozwija się beztlenowa flora bakteryjna, lecz nie udowodniono jej bezpośredniego wpływu na zapalenie przyzębia.
Innym przykładem zależności hormonalnych jest wpływ hormonów płciowych na tkanki przyzębia w zależności od fazy cyklu miesiączkowego. W okresie pokwitania często obserwuje się zapalenie dziąseł i zwiększoną odpowiedź gospodarza na płytkę nazębną. Dodatkowo czynniki miejscowe powodują zaostrzenie procesów zapalnych. Zwiększając skuteczność zabiegów higienicznych jamy ustnej można znacznie poprawić stan przyzębia.
CUKRZYCA. Zapalenie przyzębia uważane jest za szóste z kolei co do częstości powikłanie cukrzycy Jednym z czynników ryzyka dla chorób przyzębia jest cukrzyca, zarówno insulinozależna, jak i insulinoniezależna. Zwiększają ryzyko występowania zapalenia przyzębia niezależnie od wieku i ilości płytki nazębnej. Również przebieg choroby zależy od długości trwania cukrzycy i jest częstszy u pacjentów cierpiących na tę chorobę od wielu lat. Ustabilizowany metabolizm jest ważnym czynnikiem utrzymania cukrzycy i choroby przyzębia pod kontrolą.
ZABURZENIA SPICHRZANIA GLBSOGENU
Jest to rzadkie zaburzenie genetyczne o dziedziczeniu autosomalnym recesywnym. Polega na upośledzeniu metabolizmu węglowodanów z towarzyszącym zaburzeniem funkcji i obniżeniem poziomu neutrofui. Prowadzi to do ciężkiej destrukcji przyzębia
DZIECIĘCA WRODZONA AGRANULOCYTOZA
Jest bardzo rzadkim schorzeniem dziedziczonym w sposób autosomalny recesywny. Przebiega z ciężką neutropenią i występującą już we wczesnym wieku znaczną destrukcją przyzębia.
HYDROFOSFATAZJA. Jest również wrodzonym zaburzeniem metabolicznym dziedziczonym zarówno autosomalnie recesywnie, jak i dominująco. Pacjenci cierpiący na to schorzenie mają zmniejszony poziom fosfatazy zasadowej w surowicy lub nadmierne jej wydzielanie z moczem.
Do objawów klinicznych tej choroby należą: nieprawidłowe kostnienie przynasadowe kości długich i nieprawidłowe odkładanie oraz rozwój cementu korzeniowego. Procesem chorobowym objęte są zęby szczególnie w odcinku przednim szczęki i żuchwy. Korzenie zębów otoczone są tkanką ziarninową, a ich powierzchnia może być pozbawiona cementu. Niezwiązanie zębów z kością prowadzi do ich szybkiej utraty już w pierwszych latach życia.
W różnicowaniu z innymi jednostkami chorobowymi należy wykonać badanie radiologiczne, oznaczyć poziom fosfatazy alkalicznej w surowicy krwi lub poziom fosfoetanolaminy w moczu
Na kondycję i stan przyzębia ma zatem wiele czynników, nie zawsze zależnych od higieny jamy ustnej i diety. Po więcej szczegółów i konsultacje zapraszamy do Gabinetu Dental Art. Stomatologia Szczecin
Implanty – kiedy można zacząć leczenie na oparte na imlantach ?
maj 6, 2010 Napisany przez stomatolog szczecin · Skomentuj
Rozpoczęcie leczenia opartego na implantach może się rozpocząć dopiero po wykonaniu wnikliwej diagnostyki przedimplantacyjnej oraz zaplanowaniu procesu leczenia możliwe jest przeprowadzenie zabiegu implantacyjnego.
W trakcie całego okresu wgajania się implantu, kość zrasta się z nim, tworząc podstawę do wykonania odbudowy. Do momentu całkowitego wgojenia się wszczepu, w miejsce rany zakładana jest proteza tymczasowa, która zastąpi w przyszłości uzupełnienie stale.
Planowanie leczenia rozpoczyna się szczegółową oceną predyspozycji pacjenta do wykonania zabiegu implantologicznego. Nie należy ograniczać się wyłącznie do określenia stanu higieny jamy ustnej, dziąseł, zębów i struktury tkanki kostnej. Trzeba również wziąć pod uwagę ogólny stan zdrowia pacjenta ze szczególnym uwzględnieniem chorób przewlekłych.
implanty zębowe
Wykonanie zdjęć rentgenowskich w celu dokładnego zaplanowania zabiegu należy do standardów. Na podstawie zdjęć ocenia się, czy kość spełnia wszelkie normy wymagane do przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego oraz pozwala określić dokładne miejsce implantacji. Jeżeli wstępne badania wykażą, że ilość kości jest niewystarczająca, wówczas należy skorzystać z dostępnych metod odbudowy tkanki kostnej. W wielu przypadkach odbudowę kości wykonuję się równocześnie z zabiegiem wszczepienia implantu.
Właściwe zaplanowanie i wykonanie zabiegu gwarantuje przyjecie implantu. Pierwszym krokiem podczas wykonywania zabiegu implantacji jest odpreparowanie płata okostnowo-śluzowego. Zastosowanie różnego rodzaju narzędzi chirurgicznych pozwala na dokładną ocenę warunków przestrzennych podłoża kostnego. Pozytywna ocena warunków kostnych pozwala na wprowadzenie implantu do łoża kostnego.
W celu właściwego umieszczenia implantu, wielu lekarzy decyduje się na zastosowanie szablonu chirurgicznego. Przygotowany na indywidualne zamówienie szablon, ułatwia przeprowadzenie zabiegu, umożliwiając niezwykle precyzyjne wyznaczenie miejsca implantacji i utrzymanie zaplanowanego kierunku wprowadzenia implantu. Po wykonaniu zabiegu niewielka rana zaopatrzona zostaje w szwy chirurgiczne.
Wszczepienie pojedynczego implantu trwa zazwyczaj około pół godziny. Jednak w zależności od stopnia trudności zabiegu oraz ilości założonych wszczepów zabieg może ulec wydłużeniu.
Czy wiesz dlczego powstaje próchnica ?
kwiecień 11, 2010 Napisany przez stomatolog szczecin · Skomentuj
Powstawanie niechcianej przez nikogo próchnicy zębów można przypisać 3 różnym czynnikom:
- Morfologii krwi
- Węglowodanom
- Bakteriom
Bakterie jako ognisko próchnicy zębowej.
W latach pięćdziesiątych Orłand, Keys i wspólnicy w swoich pionierskich doświadczeniach na szczurach wykazali, że bakterie są niezbędne do powstania próchnicy zębów. Badacze ci przez 150 dni karmili jałowe szczury (ang. germ-free) dietą próchnicotwórczą, stwierdzając brak próchnicy nawet w obrazie mikroskopowym. Odwrotnie, u wszystkich szczurów hodowanych w warunkach niejałowych i karmionych tą samą dietą próchnicotwórczą pojawiły się ubytki próchnicowe. W 1960 roku Keys „zakaził” jałowe szczury szczepem paciorkowców i stwierdził, że bakterie dostały się następnie do miotu, który stał się wrażliwy na próchnicę. W ten sposób autor ten udowodnił, że próchnica jest chorobą zakaźną i może być przenoszona z matki na potomstwo.
Dalsze badania przeprowadzone na zwierzętach jałowych udowodniły, że bakteriami odgrywającymi najbardziej znaczącą rolę w powstawaniu próchnicy są szczepy Streptococcus mutans, niektóre szczepy Lactobacillus i Actinomyces. Doświadczalnie wykazano, że Streptococcus mutans i Lactobacillus acidophilus są próchnicotwórcze, ponieważ są zdolne do szybkiej produkcji kwasów z węglowodanów, a ponadto mają właściwość syntezy z diety lepkich, zewnątrzkomórkowych polisacharydów, które ułatwiają przyczepianie się tych bakterii do powierzchni zębów. Polisacharydy glukan i fruktan, będące głównie polimerami glukozy, stanowią matrycę (ang. matrix) płytki nazębnej. Są lepkie i mają konsystencję żelatyny. Dzięki tym właściwościom ułatwiają zlepianie się bakterii i tworzenie nowych warstw płytki nazębnej.
Wszelkie choroby próchnicy zębów leczymy pod mikroskopem w naszej klinice Dental Art – Implanty Szczecin
Węglowodany a próchnica.
Wiemy już, że węglowodany są niezbędne w diecie do zapoczątkowania przez bakterie demineralizacji twardych tkanek zęba. Pokarmy i napoje zawierające dużo cukru powodują szybki spadek pH płytki nazębnej do poziomu, który może spowodować demineralizację szkliwa. Płytka pozostaje „kwaśna” przez okres 30-60 minut, a następnie jej pH wraca do poziomu pH 6,5, co związane jest z procesem wymywania kwasów z płytki przez ślinę i jej działaniem buforowym. Stąd wniosek, że częste spożywanie cukrów, szczególnie przy zmniejszonej ilości śliny, może utrzymywać pH płytki nazębnej na poziomie 5,0 (tzw. pH krytyczne), co w konsekwencji doprowadza do demineralizacji twardych tkanek zęba.
Bezpośrednią zależność zmniejszania pH płytki nazębnej od koncentracji kwasu i stanu twardych tkanek zęba wykazał w 1944 roku w swym klasycznym doświadczeniu Stephan. Jak wynika z tego doświadczenia najniższe wartości pH płytki nazębnej występują po płukaniu 10% sacharozą „aktywnych” ubytków próchnicowych, wyższe w próchnicy zatrzymanej, a najwyższe na powierzchni zdrowego szkliwa. Wypływa stąd wniosek, że niewłaściwa dieta w postaci nadmiernego i częstego spożywania węglowodanów jest najbardziej szkodliwa dla osób z „aktywnym” procesem próchnicowym. Ponadto w 1985 roku zostało udowodnione przez Mundorffa, że pokarmy zwykle uważane za „bezpieczne dla zębów”, takie jak musli, banany, rodzynki, frytki mogą także przyczyniać się do rozwoju próchnicy.
Mimo że wszystkie węglowodany ulegające fermentacji mają swój udział w rozwoju próchnicy, z przeprowadzonych w ostatnich latach badań porównujących zdolność poszczególnych pokarmów do wywoływania próchnicy wynika, że zdolność do jej powstania nie zależy wyłącznie od zawartości węglowodanów w diecie. Trzeba także wziąć pod uwagę wpływ innych czynników, takich jak częstotliwość przyjmowania pokarmów oraz czas ich przebywania w jamie ustnej. Synteza zewnątrzkomórkowych polisacharydów przez bakterie próchnico twórcze przebiega najszybciej w przypadku sacharozy. Stąd wniosek, że sacharoza stanowi najlepszy substrat dla bakterii. Potencjał próchnicotwórczy innych cukrów, takich jak glukoza, fruktoza, maltoza, laktoza, jest słabszy. Najmniej szkodliwa jest skrobia, ponieważ nie jest całkowicie rozkładana w jamie ustnej.
Zapraszamy na zabiegi bakteriobójczej ozonoterapii do kliniki Dental Art, Plac Rodła 8 ( ozonoterapia szczecin )
Trzeci z bardzo ważnych czynników przy powstawaniu próchnicy to morfologia krwi.
Ze względu na fakt, że płytka bakteryjna jest głównym „sprawcą” próchnicy, wszystkie miejsca na powierzchni zębów, w których płytka gromadzi się często i obficie, są miejscami narażonymi na próchnicę. Do miejsc takich należą:
1. Dołki i bruzdy na powierzchniach żujących zębów trzonowych i przedtrzonowych, powierzchniach policzkowych i językowych trzonowców oraz powierzchniach językowych siekaczy,
2. Powierzchnie styczne wszystkich zębów,
3. Powierzchnie szkliwa w okolicy przyszyjkowej wszystkich zębów,
4. Odkryte powierzchnie cementu korzeniowego u pacjentów z chorobami przyzębia,
5. Powierzchnie zębów przylegających do ruchomych i stałych uzupełnień protetycznych,
6. Brzegi ubytków próchnicowych wypełnionych z niedomiarem lub nadmiarem (wypełnienia nawisające).
Odporność tkanek zęba na próchnicę zależy także od ilościowego stosunku związków organicznych do nieorganicznych. Szkliwo składa się z 96% związków nieorganicznych, głównie fosforanu wapnia w postaci dwuhydroksyapatytu oraz 4% substancji organicznych i wody. W zębinie ta sama część nieorganiczna wynosi 45%, a organiczna wraz z wodą 55%. W cemencie korzeniowym substancje nieorganiczne stanowią 45-50%, natomiast organiczne (wraz z wodą) 50-55%. Liczne badania naukowe wykazały, że zęby mające prawidłową budowę oraz właściwy stopień mineralizacji są bardziej odporne na próchnicę. Struktura twardych i miękkich tkanek zęba kształtuje się podczas odontogenezy, która rozpoczyna się w pierwszych tygodniach życia płodowego, a kończy około 12-13 roku życia (bez uwzględnienia odontogenezy zębów mądrości). Dostarczenie organizmowi w tym okresie życia wszystkich potrzebnych składników budulcowych, takich jak białka, witaminy A, C, D wapń, fosfor, pierwiastki śladowe, stanowi warunek powstania prawidłowej struktury zęba.
Z pierwiastków śladowych na największą uwagę zasługuje fluor. Jego znaczenie dla zapobiegania próchnicy odkryto przypadkowo w Ameryce Północnej w 1910 roku. Badania prowadzone od tego czasu zarówno w Stanach, jak i w Europie, pozwoliły na określenie tzw. optymalnego poziomu fluoru w wodzie pitnej, przy którym uzębienie cechuje się odpornością na próchnicę, bez występowania szkliwa plamkowego. Wynosi on 0,8-1,0 mg fluoru na 1 litr wody. Optymalne stężenie fluoru w środowisku (woda,powietrze, gleba) oraz w twardych tkankach zęba i ślinie w wyniku działania różnych mechanizmów wywiera wpływ przeciwpróchnicowy.
Usuwanie zębów u dzieci
kwiecień 6, 2010 Napisany przez stomatolog szczecin · Skomentuj
leczenie zębów u dzieci
leczenie zębów u dzieci
Chirurgiczne zabiegi w jamie ustnej są zawsze przykro odczuwane przez dzieci.
Umiejętne podejście i bezbolesne wykonanie usunięcia zęba może chronić małego pacjenta przed dodatkowym stresem i trwałym urazem. Spokojna rzeczowa rozmowa z dzieckiem i skoncentrowanie uwagi na jego cierpieniu oraz wytłumaczenie mu, zgodnie z prawdą, poszczególnych etapów powinno być zasadą postępowania lekarskiego.
Wskazania i przeciwwskazania do usuwania zębów u dzieci
Jeszcze do niedawna brak było sprecyzowanych poglądów dotyczących wskazań do usuwania zębów u dzieci. Obecnie pediatrzy, pedodonci, ortodonci i chirurdzy szczękowi uważają że wszystkie zęby mleczne ze zgorzelinowym rozpadem miazgi mogą być źródłem zakażenia ogniskowego i przyczyną wielu chorób oraz powikłań miejscowych, najczęściej o charakterze zapalnym. Niekiedy stanowić mogą nawet zagrożenie życia dziecka. Jakkolwiek wczesne usunięcie zębów mlecznych może prowadzić do zaburzeń w rozwoju szczęk, to tym niepożądanym skutkom zapobiega leczenie ortodontyczne. Wskazaniami do usuwania zębów mlecznych, zgodnie z obecnymi poglądami, są: 1) zęby wielokorzeniowe ze zgorzelinowym rozpadem miazgi oraz niekiedy zęby jednokorzeniowe, jeśli nie ma wskazań do leczenia zachowawczego,2) zęby powodujące ostre zapalenie ozębnej, okostnej i kości, 3) zęby z torbielami zawiązkowymi, 4) niekiedy zęby przemieszczone, zwichnięte lub złamane na skutek urazu, 5) zęby zaburzające wyrzynanie się zębów stałych, 6) zęby wrodzone i noworodkowe, jeśli nie ma możliwości ich zachowania w jamie ustnej niemowlęcia
Nieco odmienne poglądy istnieją na temat wskazań do usuwania zębów stałych ze zgorzelinowym rozpadem miazgi. Postępy w stomatologii i wprowadzenie nowych leków wpłynęły na rozszerzenie wskazań do zachowawczego leczenia, a tym samym na ograniczenie usunięć tych zębów.
Wskazaniem do usuwania zębów stałych są: 1) jedno- i wielokorzeniowe zęby ze zgorzelą miazgi, nie nadające się do leczenia zachowawczego, 2) zęby, które są przyczyną ostrych i przewlekłych zapaleń kości i okołoszczękowych tkanek miękkich, 3) zęby wielokorzeniowe z torbielą korzeniową 4) zęby jednokorzeniowe
z rozległymi zmianami okołowierzchołkowymi, które nie kwalifikują się do leczenia zachowawczo-chirurgicznego (resekcja korzenia zęba), 5) zęby z perforowanymi korzeniami lub pozostawionymi ciałami obcymi w kanale, 6) zęby podejrzane o źródło zakażenia odogniskowego, 7) zęby zatrzymane, które są przyczyną stanów zapalnych i torbieli zawiązkowych, przemieszczeń sąsiednich zębów oraz neuralgii, 8. zęby ze zgorzelą miazgi tkwiące w szczelinie złamania lub zęby złamane poniżej długości korzenia, jeżeli leczenie zachowawczo-protetyczne nie jest możliwe, 9) zęby z zapaleniem miazgi i rozległą próchnicą u dzieci z głębokim niedorozwojem psychicznym. Ponadto usuwa się ze wskazań ortodontycznych, protetycznych i estetycznych zęby: o nieprawidłowej budowie, dodatkowe, nadliczbowe, poza łukiem, oraz ze wskazań chirurgicznych przed planowanym leczeniem zniekształceń szczękowych, a także zęby w zasięgu planowanego leczenia promieniami jonizującymi.
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do usunięcia zarówno zębów mlecznych, jak i stałych są jedynie zęby tkwiące w guzie nowotworowym lub jego najbliższym sąsiedztwie. Usunięcie stanowi błąd w sztuce lekarskiej. Poza tym istnieją okresowe przeciwwskazania do usuwania zębów ze względów ogólnych i miejscowych. Należy je zawsze traktować indywidualnie, w zależności od choroby zasadniczej i stanu ogólnego dziecka oraz stanu miejscowego jamy ustnej i zęba. U dzieci ze złamaniem podstawy czaszki, odklejeniem siatkówki, chorobami układu krwiotwórczego, z zaburzeniami krzepnięcia i fibrynolizy, z niewyrównaną wadą serca i krążenia, zapaleniem nerek, padaczką i chorobą reumatyczną usunięcie może być wykonane dopiero po ustaleniu planu leczenia, wspólnie ze specjalistą w danej dziedzinie i po odpowiednim przygotowaniu dziecka do zabiegu chirurgicznego. Do przeciwwskazań miejscowych należy zaliczyć szczękościsk dużego stopnia, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz zęby w napromieniowanych tkankach. Należy jednak pamiętać, że w ostrych zębopochodnych zapaleniach usunięcie źródła zapalenia może zapobiec groźnym powikłaniom
Dentysta Szczecin Radzi jak szczotkować zęby
kwiecień 1, 2010 Napisany przez stomatolog szczecin · Skomentuj
Celem szczotkowania zębów jest usunięcie resztek pokarmowych, płytki nazębnej i innych osadów, a także masaż dziąseł. Zalecane obecnie metody szczotkowania zębów charakteryzują się tym, że uwzględniając anatomię i fizjologię narządu żucia pozwalają na skuteczne oczyszczenie powierzchni zębów z osadów, przede wszystkim z chorobotwórczej płytki nazębnej i resztek pokarmowych. Trzeba jednak pamiętać, że efekt szczotkowania zależy głównie od dokładności i precyzji, z jaką pacjent będzie ten zabieg wykonywał, oraz od jakości używanej do tego celu szczoteczki, a w mniejszym stopniu od zastosowanej pasty.
szczotkowanie zębów
Istnieje kilka podstawowych zasad szczotkowania zębów, niezależnych od stosowanej metody:
po posiłkach rannym i wieczornym,
Istnieją różne sposoby nauczenia się odpowiedniej kolejności czyszczenia w zależności od wskazań:
1. większość pacjentów powinna rozpoczynać szczotkowanie od tego obszaru, którego czyszczenie jest najłatwiejsze (np. u osób praworęcznych lewy górny łuk), wtedy nabiera odpowiedniego rytmu i rozluźnia mięśnie,
2. osoby z nasiloną próchnicą powinny rozpoczynać szczotkowanie od miejsc szczególnie zaatakowanych przez próchnicę i pokrytych w naj większym stopniu płytką nazębną; na początku szczotkowania włosie szczotki jest twardsze i bardziej sprężyste, co zwiększa efektywność zabiegu. W miarę czyszczenia włosie szczotki mięknie,
3. pacjentom z nasiloną próchnicą powierzchni zgryzowych zaleca sięrozpoczęcie czyszczenia od tych powierzchni; twardsza szczotka lepiej oczyszcza bruzdy i zagłębienia anatomiczne. Ta kolejność szczotkowania jest zalecana również w przypadkach stanów zapalnych dziąseł, gdyż w momencie czyszczenia okolic przydziąsłowych włosie szczotki jest już bardziej miękkie,
4. osobom, u których płytka nazębna najintensywniej gromadzi się przydziąsłowo, lub jeśli istnieją wskazania do jednoczesnego ze szczot kowaniem masażu dziąseł, zaleca się rozpoczęcie czyszczenia od powierzchni przy dziąsłowej. Należy podkreślić, że niedokładne szczotkowanie powoduje pozostawienie płytki nazębnej i resztek pokarmowych, a niewłaściwa technika prowadzi do uszkodzenia tkanek miękkich, zwłaszcza dziąseł, w postaci mikrozranień (gingivitis traumatica), obnażenia korzeni na skutek recesji dziąsła oraz patologicznych starć szkliwa i zębiny.
Nową szczoteczkę powinno się przed użyciem zdezynfekować, myjąc ją wodzie z mydłem i umieszczając na 12 do 24 godzin w 3% wodzie tlenionej. Po tym czasie należy ją dokładnie wypłukać i wysuszyć, stawiając łosiem do góry, tak aby woda spłynęła po rączce. Nie należy przykrywać łosia ani zamykać szczoteczki w opakowaniu, ponieważ jej właściwości zyszczące są w dużej mierze zależne od stanu suchości włosia.
Niektórzy susznie zachęcają do posiadania dwóch szczotek, których używa się wymien ie. Szczotkę powinno się zmieniać co 2-3 miesiące. Zauważalnym efektem użycia szczotki jest rozchodzenie się włosia na boki. Wybór odpowiedniej szczoteczki zależy od: wieku pacjenta, stanu dziąseł, natomii zębów i ich ustawienia, higieny ogólnej oraz motywacji pacjenta ego sprawności. Jak dowiodły liczne badania, najlepsze są szczotki z włosia ntetycznego (nylon, perlon), które jest trwalsze od naturalnego, nie chłonie ody i które można odpowiednio opracować . Każdy włos w szczoteczce jest w procesie produkcyjnym odpowiednio polerowany i gładzony. Obecnie zaleca się stosowanie wyłącznie szczotek z włosiem, którego czubek jest opracowany „na okrągło” i idealnie wypolerowany. Tylko tak opracowane włosie zapewnia odpowiednie czyszczenie, bez uszkodzenia tkanek miękkich i szkliwa.
W zależności od twardości włosia rozróżnia się szczotki miękkie, średnio-miękkie i twarde. Najczęściej zaleca się stosowanie szczoteczek miękkich i średniomiękkich, gdyż efekt oczyszczający uzyskuje się stosowaniem odpowiedniej metody, a nie twardością szczoteczki. W każdej szczoteczce włosie ułożone jest w kępkach (pęczkach), w kilku rzędach.
Na główce szczoteczki mieści się po kilka lub kilkanaście pęczków włosia, które ma około 1 cm wysokości. Między pęczkami musi być wolna przestrzeń, aby woda mogła swobodnie przepływać oczyszczając ją i aby ułatwiać suszenie. Obecnie preferuje się szczoteczki o małej główce (2-2,5 cm dla dzie ci, 2,5-3 cm dla dorosłych), z dużą liczbą pęczków (ok. 10) w rzędzie. Są to tak zwane szczoteczki wielopęczkowe (ang. multitufted) (ryc. 10.3). Układ włosia może być różny, np. w szczoteczkach wielopęczkowych jest ono równo przycięte, pęczki mogą być też ułożone piramidalnie w celu lepszego oczyszczania powierzchni zgryzowych. W niektórych szczotecz kach włosie w pęczkach jest ułożone w kształcie odwróconej litery V. Do oczyszczania zębów nad i pod stałymi aparatami ortodontycznymi służą szczoteczki, których włosie w środkowym rzędzie jest najniższe, a w zewnętrznych najwyższe.
Połączenie rączki z główką szczoteczki powinno być przewężone, a w miejscu oparcia kciuka powinny być poprzeczne nacięcia lub gumowa powłoczka stabilizująca palec w czasie szczotkowania. Niektóre szczoteczki mają w miejscu przewężenia amortyzaję w postaci falistego wygięcia. Ma to zapobiegać wywieraniu zbyt dużego nacisku w czasie szczotkowania oraz ułatwiać dotarcie do trudno dostępnych miejsc. Średnia długość rączek waha się od 11 do 17 cm. Różne są też kszatłty rączek: od prostych, poprzez lekko wygięte, aż po podwójnie wygięte
Istnieją szczoteczki o specjalnym przeznaczeniu:
- do czyszczenia protez ruchomych (krótka gruba rączka, włosie z obu stron,
- do czyszczenia przestrzeni międzyzębowych i przęseł mostów,
- jednopęczkowe, do czyszczenia powierzchni zgryzowej trzonow
- z indykatorem, włosie zabarwione na niebiesko blednie w miarę używania szczotki, dzięki czemu pacjent wie, kiedy powinien ją zmienić
- z dwoma rodzajami włosia: zewnętrzne miękkie masujące dziąsła i wewnętrzne twardsze do oczyszczania zębów,
- z amortyzacją poszczególnych pęczków (każdy pęczek osadzony jest na maleńkiej sprężynce), szczególnie wskazane dla osób wywierających wyjątkowo duże siły podczas czyszczenia zębów.
- Szczoteczki elektryczne zaczęto wprowadzać w 1959 roku jako zabawka mającą zachęcić dzieci do czyszczenia zębów, później stwierdzono jednak korzystny wpływ na „kontrolę płytki” (ang. plaąue control). Z niektórych badań wynika nawet, że mają one większą skuteczność niż szczoteczki klasyczne i wywierają dzięki masażowi korzystny wpływ na dziąsła. Szczoteczki te mają mniejsze główki i dłuższe, ale grubsze rączki. Mogą być zasilane z sieci, z baterii lub na zasadzie indukcji magnetycznej. Główki szczoteczek mają mało pęczków, włosie musi być bardziej elastyczne. Wykonują one różne ruchy
W najnowszych szczoteczkach kapęczek wiruje samodzielnie. Obecnie zaleca się następujące metody szczotkowania zębów:
- wymiatania, inaczej obrotowa (ang. roli, rolling-stroke, press-role),
- wibracyjne: Stillmana, Chartersa, Bassa, Bassa zmodyfikowana,
- okrężno-szorująca (ang. circular-scrub, multitufted).
Metoda wymiatania polega na ułożeniu szczotki pod kątem 45° na granicy dziąsła i zęba, włosiem skierowanym dodziąsłowo. Następnie wykonuje się ruch wymiatający, przesuwając włosie po powierzchni zębów w kierunku brzegów siecznych lub powierzchni zgryzowych. W czasie tej czynności część włosia powinna wniknąć w przestrzenie międzyzębowe, co pozwala na jednoczesne ich oczyszczenie. Ruchy te należy powtórzyć 4-6 razy w jednym odcinku obejmującym 2 lub 3 zęby. W ten sposób szczotkuje się zarówno powierzchnie przedsionkowe, jak i językowe zębów szczęki i żuch wy. W obrębie zębów przednich od strony językowej stosujemy także ruchy wymiatające, z tym że szczotka powinna być ustawiona pionowo, obejmując jednorazowo jeden ząb. Powierzchnie zgryzowe, tak jak we wszystkich pozostałych metodach, czyści się stosując ruchy szorujące. Jeżeli szczoteczkę umieścimy głębiej na dziąśle, to jest w okolicy sklepienia lub dna przedsionka, to podczas jej przesuwania w kierunku zęba wykonuje się masaż dziąsła, a końcowym etapem tego ruchu jest oczyszczenie zęba. Najkorzystniejszy efekt metoda ta daje wówczas, gdy w fazie masażu stosuje się zmienny nacisk na szczoteczkę. Powoduje to poprawę ukrwienia dziąseł. Poza tym nacisk na szczoteczkę w fazie oczyszczania ułatwia wnikanie włosia w przestrzenie międzyzębowe, co poprawia efektywność szczotkowania. Metoda ta jest dość prosta i w związku z tym może być polecana dla ogółu pacjentów, w tym również dla dzieci.
Metoda Stillmana jest w zasadzie modyfikacją metody wymiatania, ponieważ włosie szczotki umieszcza się tak samo. Istotną różnicę stanowią ruchy poprzeczne (wibracje) nakładające się na ruch wymiatania. Wibracja powinna być mocna, ale o niewielkiej amplitudzie. W jednym odcinku uzębienia wykonuje się 10 ruchów. Zęby przednie od strony językowej czyści się szczoteczką ustawioną pionowo. Zmodyfikowana metoda Stillmana uwzględnia masaż dziąseł, w którym stosuje się takie same ruchy wibracyjne. Wskazaniem do zastosowania tej metody są łagodne stany zanikowe dziąseł i brodawek międzyzębowych.
Metoda Chartersa wymaga odwrotnego niż w metodach poprzednich ułożenia szczoteczki, która spoczywa na granicy dziąsła i zębapod kątem 45°, ale włosie zwrócone jest w kierunku powierzchni zgryzowej i wnika w przestrzenie międzyzębowe. Szczotkę przyciska się do dziąsła i wykonuje łagodne, precyzyjne ruchy drgająco-okrężne, licząc do 10 w każdym odcinku uzębienia. Jednocześnie zmienia się nacisk szczotki pozwalając, aby krew ponownie napłynęła do dziąsła. Metoda ta jest trudna do wykonania, zwłaszcza od strony językowej. Nieprawidłowe wykona nie może wywierać szkodliwy wpływ na dziąsła, szczególnie w przypadkach znacznych pojedynczych obnażeń szyjek zębów, co ogranicza jej stosowanie. W metodzie Bassa szczotkę należy umieścić przydziąsłowo
pod kątem 45°, włosiem skierowanym do dziąsła i przycisnąć ją tak, aby włosie wniknęło w kieszonkę dziąsłową. Następnie należy wykonywać ruchy wibrujące do przodu i tyłu, bez odrywania szczotki i usuwania włosia z kieszonki.
Ruchy powinny być dość energiczne, ale o małej amplitudzie. W każdym odcinku uzębienia wykonuje się do 10 takich ruchów. Podobnie czyści siępowierzchnie językowe.
Autor: dentysta szczecin
Proces powstawania próchnicy zębów
kwiecień 1, 2010 Napisany przez stomatolog szczecin · Skomentuj
Wykrycie próchnicy w jej początkowej fazie rozwoju ma podstawowe znaczenie dla ustalenia prawidłowego planu i sposobu leczenia. Wczesna diagnoza uszkodzenia próchnicowego jest bardzo istotna, ponieważ dalszy rozwój tej choroby może ulec modyfikacji na skutek postępowania zapobiegawczego. Rozpoznanie próchnicy w stadium, kiedy jest ona widoczna w postaci plamy, umożliwia zahamowanie jej rozwoju przez zmianę diety, poprawę higieny jamy ustnej oraz stosowanie profilaktyki fluorowej. Jest to zgodne z obowiązującymi w chwili obecnej tendencjami, których celem jest ograniczenie „chirurgicznego” leczenia ubytków próchnicowych w postaci maszynowego ich opracowania i późniejszego wypełniania. Niezbędne staje się więc ustalenie przez stomatologa „punktu krytycznego”, w którym nie można już liczyć na zahamowanie procesu chorobowego. Od tego momentu jedynym właściwym sposobem postępowania będzie usunięcie uszkodzonych tkanek zęba i zastąpienie ich materiałem wypełniającym.